ارائه برنامه آموزشی سازگاری با تغییرات اقلیمی برای دهها تن از دهقانان در ولایت بامیان
۱۱ سنبله ۱۴۰۵ هـ.ش
۱۹ ربیعالاول ۱۴۴۸ هـ.ق
از سوی ریاست سازگاری سکتور زراعت و مالداری با تغییرات اقلیمی وزارت زراعت، آبیاری و مالداری، برای ۱۲۰ تن از دهقانان در مرکز ولایت بامیان و ولسوالیهای سیغان، پنجاب، یکاولنگ و یکاولنگ نمبر دو، برنامه آموزشی در زمینه سازگاری با اثرات تغییرات اقلیمی و حفاظت از فعالیتهای زراعتی و مالداری برگزار شد.
در این برنامه، به دهقانان معلومات عملی در مورد مقابله با تهدیدات ناشی از تغییرات اقلیمی و سازگار ساختن فعالیتهای زراعتی آنان با شرایط در حال تغییر ارائه شد.
در جریان این برنامه آموزشی، در مورد تغییرات اقلیمی، خشکسالی، بینظمی بارندگیها و افزایش درجه حرارت معلومات ارائه شده و پیرامون تأثیرات این تغییرات بر سکتورهای زراعت و مالداری با دهقانان بحث صورت گرفت.
همچنان، توصیههای عملی در زمینه صرفهجویی در مصرف آب، استفاده از روشهای مناسب آبیاری، کشت نباتات مقاوم در برابر خشکسالی، حفاظت از خاک و حفظ محصولات زراعتی به دهقانان ارائه شد تا میزان خسارات ناشی از تهدیدات اقلیمی کاهش یابد.
از طریق این برنامه، آگاهیهای لازم در زمینه سازگاری با تغییرات اقلیمی برای اشتراککنندگان ارائه و راهکارهای عملی برای کاهش اثرات تهدیدات اقلیمی به آنان معرفی شد. اشتراککنندگان گفتند که معلومات بهدستآمده را در تنظیم فعالیتهای زراعتی و آمادگی در برابر مشکلات ناشی از تغییرات اقلیمی به کار خواهند بست.
دهقانان محلی، بزرگان قومی، ملکهای قریهها و ملا امامان نیز از تطبیق چنین برنامههای آموزشی و مفید استقبال کرده و گفتند که بلند بردن سطح آگاهی مردم برای حل مشکلات ناشی از تغییرات اقلیمی ضروری است.
همچنان، در جریان این برنامهها، شماری از پیشنهادها برای حل مشکلات بخش زراعت و مالداری در ولایت بامیان مطرح شد که از آن جمله میتوان به فراهمسازی تخمهای اصلاحشده، ایجاد چکدمها بهمنظور صرفهجویی در آب و ایجاد سیستمهای آبیاری قطرهای برای آبیاری باغها اشاره کرد.
بامیان یکی از ولایتهای کوهستانی افغانستان است که بخش زیادی از مردم آن بهگونه مستقیم یا غیرمستقیم در بخشهای زراعت و مالداری مصروف هستند و فعالیتهای زراعتی این ولایت تا حد زیادی به آب رودخانهها و آبهای ناشی از ذوب برف وابسته است.
اما در سالهای اخیر، افزایش درجه حرارت زمین، کاهش برفهای زمستانی و بارندگیهای بیموقع و شدید که در بسیاری موارد سبب ایجاد سیلابهای ویرانگر میشود، باعث خشکشدن شماری از منابع فرعی آب و چشمههای این ولایت شده است.
کمبود آب و خشکسالی در چند سال گذشته میزان حاصلات زراعتی در این ولایت را بهگونه قابل ملاحظه کاهش داده و سکتور مالداری نیز در نتیجه خشکشدن چراگاهها آسیب جدی دیده است.
راهاندازی چنین برنامههای آموزشی، گام مهمی در جهت حرکت دهقانان از روشهای سنتی زراعت بهسوی زراعت سازگارتر و مقاومتر در برابر تغییرات اقلیمی به شمار میرود.
د بامیانو په ولایت کې لسګونو بزګرانو ته د اقلیمي بدلون پر وړاندې د سازښت په اړه روزنیز پروګرام وړاندې شو
۱۱ وږی ۱۴۰۵ هـ.ش
۱۹ رَبِیعُ الْأَوَّل ۱۴۴۸ هـ.ق
د کرنې اوبولګولو او مالدارۍ وزارت د اقلیمي بدلونونو له اغېزو سره دکرنې او مالدارۍ سکټور د سمون ریاست لهخوا د بامیانو ولایت دمرکز په ګډون ددې ولایت د سیغان، پنجاب، یکاولنګ او یکاولنګ ۲ ولسوالیو کې ۱۲۰ تنو بزګرانو ته د اقلیمي بدلون له اغېزو سره د سازښت او د کرنیزو او مالدارۍ فعالیتونو د خوندي ساتلو په موخه ښوونیزه برنامه وړاندې شوه. په دغه پروګرام کې بزګرانو ته د اقلیمي بدلون له ګواښونو سره د مقابلې او د خپلو کرنیزو فعالیتونو د شرایطو له بدلون سره د عیارولو په اړه عملي معلومات ورکړل شول.
په دې ښوونیزه برنامه کې د اقلیمي بدلون، وچکالۍ، د بارانونو د بېنظمۍ او د تودوخې د لوړېدو په اړه معلومات وړاندې شول او د دغو اقلیمي بدلونونو د کرنې او مالدارۍ پر سکتور د اغېزو په اړه له بزګرانو سره خبرې وشوې.
بزګرانو ته د اوبو د سپما، د اوبهخور د مناسبو لارو چارو، د وچکالۍ پر وړاندې د مقاومو نباتاتو د کرلو، د خاورې د ساتنې او د کرنیزو حاصلاتو د خوندي کولو په اړه هم عملي سپارښتنې وشوې، څو د اقلیمي ګواښونو له امله رامنځته کېدونکي زیانونه راکم شي.
د پروګرام له لارې ګډونوالو ته د اقلیمي بدلون سره د سازښت په برخه کې لازم پوهاوی ورکړل شو او د اقلیمي ګواښونو د اغېزو د کمولو لپاره عملي لارې چارې ور وپېژندل شوې. ګډونوالو وویل، چې ترلاسه شوي معلومات به د خپلو کرنیزو فعالیتونو په تنظیم او د اقلیمي ستونزو پر وړاندې د چمتووالي په برخه کې وکاروي.
ځايي بزګرانو، قومي مشرانو، د کلیو ملکانو او ملا امامانو د ورته ګټورو ښوونیزو پروګرامونو د پلي کېدو هرکلی وکړ او ویې ویل، چې د اقلیمي بدلون له امله د رامنځته کېدونکو ستونزو د حل لپاره د خلکو د پوهاوي لوړول اړین دي.
دغه راز ددغو پروګرامونو په ترڅ کې د بامیانو ولایت د کرنې او مالدارۍ اړوند د ستونزو د حل لپاره یو شمېر وړاندیزونه هم مطرح شول، چې له ډلې یې د اصلاح شوو تخمونو برابرول، د اوبو د سپما لپاره د چکډېمونو جوړول او د بڼونو د خړوبولو په موخه د څاڅکي اوبهخور سیستمونو رامنځته کول وو.
بامیان د افغانستان یو له هغو غرنیو او د کرنې په برخه کې پر سیندونو او د واورې په ویلو کېدونکو اوبو متکي ولایت دی، چې تر نیمايي ډېر اوسېدونکي یې په مستقیم یا غیرمستقیم ډول په کرنه او مالدارۍ بوخت دي. خو په وروستیو کلونو کې د ځمکې د تودوخې لوړېدو، د ژمنیو واورو کمښت او د بې وخته او سختو بارانونو ورېدو (چې ډېر کله د ویجاړونکو سېلابونو لامل کېږي) د بامیانو د اوبو فرعي سرچینې او چینې وچې کړې دي. د اوبو د کمښت او وچکالۍ له امله په تېرو څو کلونو کې په دغه ولایت کې د حاصلاتو کچه د پام وړ راکمه شوې او مالدارۍ سکټور هم د څړځایونو د وچېدو له امله سخت زیانمن شوی دی. د داسې روزنیزو پروګرامونو په لاره اچول د دودیزې کرنې څخه د ځانګړې او مقاومت لرونکې کرنې لور ته د بزګرانو د تګ لومړی ګام بلل کېږي.
