د لغمان د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ ریاست چارواکي وایي، چې د لومړي ځل لپاره په دې ولایت کې د لبنیاتو د پروسس د یوې معیاري فابریکې د جوړولو چارې په بشېړېدو دي او ډېر ژر به ګټې اخیستنې ته وسپارل شي.
دغه فابریکه د لغمان دکرنې ریاست په همکارۍ د خصوصي سکټور له خوا د ۱۰۰ زره امریکایي ډالرو په لګښت جوړیږي.
د لبنیاتو د پروسس یاد مرکز په ۲۴ ساعتونو کې د زر لېټره شیدو د پروسس وړتیا لري او کابو ۷۰ کسانو ته په دې فابریکه کې د کار زمینه برابریږي.
ټاکل شوې، چې د لبنیاتو دیادې فابریکې د جوړولو چارې به ډېر ژر بشپړ او رسماً د باکیفیته لبنیاتو پروسس پیل کړي.
ددې فابریکې په جوړېدو سره ټاکل شوې، چې د لغمان د مالدارانو اضافي شېدې په منظم ډول راټول او له پروسس وروسته به هېوادوالو ته ښه کیفیت لرونکي لبني مواد چمتو او د دوی په واک کې به ورکړل شي.
له کورونو راټولې شوې شیدې یاد جوړېدونکیکارځي ته د پروسس لپاره راوړل کیږي. چې شید، مستې، تروې، کوچ، پنیر، پېروی،چکه او داسې نور لبني توکي ترې جوړې شي او بیا بازار ته وړاندې شي. نو نه یواځې زروکورنیو ته په کورنو کې د ګتې زمینه برابریږي، بلکې په کارځي کې هم لسګونه کسانو ته کار پیدا کیږي.
لبنیات د هېواد په کلیو او بانډو کې د ډېرو کورنیو د خوړو ښه سرچینه او عواید دي.
هېواد کې شاوخوا څلور میلیونه غواوې او نږدې شل میلیونه وزې او مېږې د مالدارو کورنیو له خوا په دودیز ډول روزل کیږي.
د هېواد په کچه د کوپراتیفي ټولنو له لارې په کابل، بلخ، هرات، کندز او ننګرهار ولایتونو کې د لبنیاتو فابریکې جوړې شوي دي، چې د لبني محصولاتو په تولید بوخت دي.
د کرنې وزارت له ۲۰۰۵ ام کال څخه را په دې خوا د مالدارانو د لبنیاتو د هراړخیزې پراختیا برنامې تر عنوان لاندې د شیدي د پروسس فابریکې او خصوصي سکټور سره مالي او تخنیکي مرستې کوي.
افغانستان له اقتصادي پلوه تر ډېره بريده په کرنه او مالدارۍ ولاړ دی، په همدې موخه د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت هم په دې وروستیو کې د مالدارۍ او د لبنیاتو د پراختیا په پار هلې ځلې کړندي کړي دي. د لبنیاتو پروسس او د مالدارو کورنیو اقتصادي ودې ته د کرنې وزارت پاملرنه تر پخوا زیاته شوې ده. دغه وزارت د لبنیاتو د پراختیا د پروژو په لاره اچولو سره زرګونه کلیوالي کورنۍ د دغو پروژو تر چتر لاندې راوستي دي. د دغو پروژو اصلي موخه د شیدې د تولیداتو زیاتوالی د لبني موادو پروسس او دغو موادو ته د کوپراټیفونو او ټولنو له لارې مارکېټ پیداکول دي. په کور دننه د لبني موادو د پراختیا په پار د کرنې وزارت له خوا ګڼې پروژې پلي شوي او په دې برخه کې ډېرې هلې ځلې شوي دي، چې د کلیو او بانډو په کچه د شیدې د مولدینو کوپراټیفونه جوړول، د لبنیاتو مرکزي او ولایتي ټولني ایجادول، د لبنیاتو ملي ټولنه جوړول او د لبنیاتو د پراختیا بورډ جوړول په کې شامل دي.
د هېواد په ډېرو ولایتونو کې د مالدارۍ ګڼ فارمونه شته. شاوخوا څلور میلیونه غواوې او نږدې شل میلیونه وزې او مېږې لري. خو په منظم ډول ترې ګټه اخیستل او وده به یې د لبنیاتو تولید لاپسې ډېر کړي او موده غواړي، چې د لبنیاتو له اړخه به افغان بازارونه نورو ته اړ پاتې نه وي.