افزایش حاصلات گندم با ایجاد قطعه نمایشی

هفته‌نامه‌ی دهقان / مرسل هاشمی
محمد‌قاسم، یک از دهقان‌های قریه زردکمر ولسوالی خواجه‌غار ولایت تخار است. او و سایر دهقانان در قریه‌شان از سال‌ها بدین سو در مزرعه‌های خود گندم را به شیوه عنعنه‌ای و یک‌نواخت می‌کاشتند. محمدقاسم بعد از عملی کردن شیوه قطعه نمایشی، حاصلات گندم با استفاده از این شیوه را نسبت به استفاده از شیوه عنعنه‌ای به‌مراتب بیش‌تر می‌گوید.
میزان حاصلات گندم با استفاده از شیوه عنعنه‌ای از نگاه کمیت و کیفیت چندان رضایت‌بخش نبود تا این‌که پروژه سرمایه‌گذاری انکشاف منابع آبی (LKISP) برای دهقانان قریه زرد‌کمر از طریق ایجاد قطعه نمایشی زمینه استفاده از شیوه‌های  مدرن را فراهم کرد. حالا خوش‌بختانه محمد‌قاسم از افزایش حاصلات مزرعه خویش خوشحال است و حاصلات مزارعش چند‌برابر شده است. مزارع او از لحاظ کیفیت نیز محصول بهتری داده است.
کشت به شیوه قطعه نمایشی با کشت به شیوه عنعنه‌ای تفاوت زیادی دارد. در شیوه قطعه نمایشی زمین به‌صورت اساسی توسط ماشین هموار شده و مزرعه برای کشت به‌شکل قطاری آماده می‌شود؛ اما در شیوه سنتی به این شکل انجام نمی‌شود. متخصصان وزرات زراعت، شیوه سنتی را غیر‌مسلکی می‌دانند. در مزارع سنتی، آب و کود یوریا بیش‌تر مصرف می‌شود؛ اما در شیوه مدرن، یک فصل گندم فقط چهار بار آبیاری می‌شود و از ضایع شدن آب جلوگیری صورت می‌گیرد.
باید گفت که در شیوه سنتی در دو جریب زمین زراعتی حدود ۷۰ کیلو‌گرام  تخم گندم، ۲۰۰ کیلو‌گرام کود یوریا و ۱۰۰ کیلو‌گرام کود دی امونیم فاسفیت (DAP) استفاده می‌شود و کود حیوانی مصرف نمی‌شود. در شیوه قطعه نمایشی اما در دو جریب زمین ۵۰  کیلو‌گرام تخم گندم به‌شکل قطاری، ۷۵ کیلو‌گرام کود یوریا، ۵۰ کیلو‌گرام کود دی امونیم فاسفیت (DAP) و ۴۰۰۰ کیلو‌گرام کود حیوانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
محمد‌قاسم می‌گوید‌: «باید بگویم خوشحال هستم که یک تن از دهاقینی هستم که برایم این فرصت مهیا شده است تا بتوانم از طریق برنامه قطعه نمایشی که از سوی پروژه سرمایه‌گذاری انکشاف منابع آبی راه‌اندازی شده است، آموزش لازم را در عرصه کشت و زراعت به شیوه مدرن بیاموزم و حاصلات خوب از مزرعه خود به دست بیاورم. ما از سال‌ها بدین‌سو در مزرعه خود گندم را به شیوه‌های عنعنه‌ای کشت می‌کردیم. طریقه‌هایی که از اجداد و نیاکان برای ما به میراث مانده است، از آن استفاده می‌کردیم. اما امسال از سوی پروژه سرمایه‌گذاری انکشاف منابع آبی، یک قطعه نمایشی گندم به شیوه قطاری برای ما ساخته شد که کشت گندم را به طریقه قطار برای ما عملاً آموزش داد‌. در قدم نخست تمام زمین را هموار کردند که این کار سبب شد تا آب به تمام قسمت‌های مزرعه به‌گونه یکسان برسد و در یک محل تجمع نکند. در کل ما در بخش‌های خیشاوه کردن، تخم پاشیدن و آب دادن، مهارت‌های لازم را یاد گرفتیم که در سال‌های آینده در مزرعه‌های خود تطبیق می‌کنیم.» وی هم‌چنان در مورد شیوه سنتی گفت: «زمانی که گندم را به شیوه عنعنه‌ای کشت می‌کردیم، بته‌های هرزه در بین مزرعه سر می‌کشید، اما با تطبیق شیوه قطار نه تنها بته‌های هرزه از بین رفت، بلکه ساقه‌های نبات نیز قوی شده و حاصل خوب داده است.»
وی در ادامه افزود: «پارسال از دو جریب زمین خود حدود یک هزار و یک‌صد و بیست کیلو گندم به دست آوردم، اما امسال با تطبیق قطعه نمایشی گندم، از همان دو جریب زمین حدود دو هزار و سه‌صد و ده کیلوگرام گندم حاصل به دست آوردم که در کل حدود شصت‌و‌چهار هزار و چهارصد افغانی عاید داشته‌ام.»
باید یاد‌آور شد که پروژه سرمایه‌گذاری انکشاف منابع آبی (LKISP) از سوی بانک انکشاف آسیایی (ADB) تمویل و توسط وزارت زراعت، آبیاری و مالداری تطبیق می‌شود.