وزارت زراعت از کِرم کود حیوانی می‌سازد

حمشت‌‌الله حبیبی
وزارت زراعت، آبیاری و مالداری از طریق پروژه‌ی ملی باغداری و مالداری «NHLP»، یک کارخانه تولید و پروسس کود حیوانی را در قریه‌ی «کرهو» ولایت لغمان، ساخته است تا کود حیوانی خوش‌کیفیت بسازد.
ترکیب این کود از مواد فاضله حیوانات، کِرم، آب و رشقه و شبدر است. این کارخانه دو ‌سال می‌شود که فعالیت دارد و در سال، شش مرتبه، هر بار ۷۰۰ تا دو هزار کیلوگرام کود تولید دارد.
این کود حیوانی عاری از باکتریا، ویروس و حشرات می‌باشد که برای زمین‌ها و باغ‌ها خیلی اثرگذار و مفید است. این کود در ترکیبش دارای پوتاشیم، نایتروجن، فاسفورس و آهن است که نهال را سریع رشد می‌دهد.
شمس‌الدین یکی از باغداران و مسوول این مرکز تولیدی می‌گوید: «مراحل تهیه این کود این است که ابتدا مواد خام آن را از فارم‌های گاوداری جلال‌آباد به این‌جا انتقال می‌دهیم، کِرم آن را از ایران به طور رایگان وارد می‌کنیم و مقدار آب را برای مرطوب ساختن و جدا ساختن مواد تیزابی، پاش می‌دهیم و می‌گذاریم تا خشک شود، بعداً آن را چغل می‌کنیم و آماده می‌سازیم.»
او می‌گوید: «کرم‌هایی که وارد می‌شوند به غیر از شیشه، آهن و پلاستیک، دیگر همه‌چیز را می‌خورند، پارو‌یی که ساخته می‌شود عاری از باکتریا، ویروس و حشرات است، هم‌چنان در ترکیبش عناصری چون پوتاشیم، نایتروجن، فاسفورس و آهن دارد.»
وی افزود: «پارویی که تولید می‌شود باید روز دو مرتبه شاخی بخورد صبح و شام تا کرم‌ها از حالت استراحت بیرون شده و سرخوراک بیایند و هم‌چنان باید آب‌پاشی شود تا تیزاب آن از بین برود و مرطوب شود.»
وی علاوه کرد که این کود در جریان ماه یک‌بار تولید می‌شود و به کمک و کمپاین پروژه‌ی ملی باغداری و مالداری وزارت زراعت هر کیلوی آن ۲۵ تا ۳۵ افغانی فروخته می‌شود.
این دهقان تأکید می‌کند این کار نیاز به دستگاه‌های کلان دارد، از همین خاطر از وزارت زراعت می‌خواهد تا برایش دستگاه‌های بزرگ پروسس را خریداری کند تا تولیداتش بیش‌تر شود. او در ضمن امید دارد که از واردات کود بدکیفیت خارجی جلوگیری شود.
مسوول این کارخانه می‌گوید: «خواهش ما از وزارت زراعت، آبیاری و مالداری این است که ماشین‌های کلان پروسس و تولید کود حیوانی را برای ما مهیا کند، چون هر بار که چغل می‌کنیم مقدار زیاد ِکرم‌ها از بین می‌رود و برای ما مشکل پیش می‌شود.»
شمس‌الدین‌خان در اخیر صحبت‌هایش گفت که تا کنون برای تعدادی از باغ‌داران و زمین‌داران ولایت‌های مختلف چون کندهار، کابل، لغمان و ننگرهار کود فروخته است.
قابل ذکر است که وزارت زراعت، آبیاری و مالداری این مراکز را برای توان‌مندسازی و آوردن تغییر در زنده‌گی‌ دهقانان و باغ‌داران مستحق می‌سازد. قرار است امسال شش مرکز دیگر تولید کود در ولایت ننگرهار اعمار شود. تاکنون سه مرکز تولید کود در ولایت‌های ننگرهار، لغمان و کنر ساخته شده است.
هم‌چنان باید گفت که کود حیوانی و عضوی، مفاد فراوانی برای زنده‌نگداشتن باردهی زمین دارد، در حالی که اکثر کودهای کیمیایی باعث ضعیف ساختن زمین می‌شود.